Әзірет Адам ата аманаты хақ сенімге бастайды.

Әзірет Адам ата аманаты хақ сенімге бастайды.

Хақ Тағала Өзінің қалауымен ,құдіретімен  құлдарын және осы дүниені жаратып, оларға сансыз нығметтер берді және оларға рақымымен Құдайдың барлық заңдарын ұстануға және Оған мойынсұнуға бұйырды. Құдайдың заңдарын сақтау адамды осы және арғы дүниеде бақытқа, ал олардың бұзылуы – азап пен азапқа әкеледі.

Бұйрықтарын жеткізі және түсіндіруүшін құдіреті шексіз Алла адамзатқа таңдаған құлдарын жіберді. Қиямет күні біз құтқарылғандардың қатарында болып, мәңгілікке жәннәт бақтарының тұрғындары болуымыз үшін елшілер келді. Барлық пайғамбарлар сенімнің ақиқатын үйретті, оның негізі – жалғыз құдайлық. Олардың барлығы: «Жалғыз Құдай – Алладан басқа құлшылық етуге лайықты ешнәрсе жоқ» деп, адамдарды Жаратушының серігі немесе көмекшісі жоқтығын және абсолютті кемел сипаттар Оған тән екендігіне шақырды. Оған тең келетін ештеңе жоқ. Олар пұттардың, жануарлардың, адамдардың ғибадат етуге лайық еместігін, өйткені олар жаратылғандықтан: олардың басы мен аяғы бар екенін түсіндіріп, Алла Тағалаға құлшылық етуге шақырды.

 

Ислам діні ең жаңа және ең жас дін, ал Мұхаммед пайғамбар (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) исламның негізін қалаушы деген қате түсінік кең таралған. Шынында да, олай емес.

Ислам деген не?

Мұсылман діні ешкімге ұқсамайтын және ештеңе оған ұқсамайтын Бір Құдайға деген сенімге негізделген. Араб тілінде бұл дін «ислам», қазақ тілінде «мойынсұну» деп аталады, ал «мұсылман» сөзі «бір Құдайға мойынсұнушы адам» дегенді білдіреді. Әр халық өз тілінде дінді – мойынсұнуды, ал ізбасарларды – Құдайға бағынушы деп атады. Соңғы пайғамбар (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) келгеннен кейін және қасиетті кітап – арабша Құран Кәрім түскеннен кейін бұл сөздер әрине Құран тілінде қолданыла бастады. Демек, Ислам – Ұлы Жаратушыға мойынсұну діні.

Пайғамбарымыз Мұхаммед (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) жаңа діннің негізін қалаушы емес. Ол алдыңғы пайғамбарлар мен елшілердің (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын)ілімін қайта тірілтті, оны ол келгенге дейін адамдар ұмытыпты және өзгертіп жіберді. Адамзаттың бүкіл тарихында Хақ Тағала 124 мыңға жуық пайғамбар, соның ішінде 300 ден аса елшілер жіберген (оларға сәлем болсын). Бірінші пайғамбар біздің ата-бабамыз Адам, соңғысы Пайғамбарымыз Мұхаммед (оларға сәлем болсын) болған. Адам атамыздан бастап барша елшілер мен пайғамбарлараманаты хақ сенімге яғни исламға бастайды. Барлық пайғамбарлар соңғы пайғамбар – Мұхаммедтің (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) келетінін білген және олардың арасында абсолютті сабақтастық болған. Құдайға мойынсұнған адам барлық пайғамбарлар мен елшілерге сеніп, олардың миссиясын мойындауға міндетті, өйткені Аллаға деген сенім сияқты, оның пайғамбарларына деген сенім де иманның тірегі болып табылады. Барлық пайғамбарлар және елшілер Құдайға мойынсұнды, яғни мұсылмандар. Алла Тағала Құранда Пайғамбарымыз Мұхаммедке (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) ергендерге Аллаға және Оның барлық пайғамбарларға жіберген нәрсеге сенуіне бұйрық берді. Яғни олардың арасында ешқандай айырмашылық жоқ, олардың барлығы мұсылман бауырлар. Сондықтан мұсылмандар барлық пайғамбарларды таниды, сенеді, сүйеді және құрметтейді. Ия, барлық пайғамбарларды тану керек, бірақ сіз олардың ешқайсысын құдайға айналдыра алмайсыз, өйткені олар Алланың жаратқан құлдары.

Сұрақ туындауы мүмкін: егер барлық пайғамбарлар бір дінді ұстанатын болса, неге қазір әртүрлі сенімдер бар?

Бастапқыда адамзаттың бір діні болды – мойынсұну діні (арабша – «ислам»). Хазіреті Адам (оған Алланың сәлемі болсын) тек бір Құдайға құлшылық етіп, балаларына шынайы имандылықты үйретті. Кейінгі пайғамбарлар да өз халықтарын бір Жаратушыға құлшылық етуге және Оған мойынсұнуға шақырды. Бірақ пайғамбарлар осы өлім әлемінен кеткеннен кейін, кейбір адамдар Киелі кітапқа өз көзқарастарын енгізе отырып, сенімді бұрмалай бастады. Кейбіреулері – әдейі, өзімшілдік мақсатта, ал басқалары – өздерінің білімсіздігінің кесірінен. Осылайша, шынайы ілімді бұрмалайтын түрлі нанымдар пайда болды. Адамдар сенімнен шыққан сайын, Хақ Тағала оларды тура жолға салу үшін оларға жаңа пайғамбар жіберді. Пұтқа табынушылықтың алғашқы белгілері Адамның (оған Алланың сәлемі болсын) ұлы Шис пайғамбар (оған Алланың сәлемі болсын) бұл дүниеден өткеннен кейін пайда болды. Содан кейін адамдарға нұсқау беру үшін Идрис (оған Алланың сәлемі болсын) пайғамбар, содан кейін Нұх (оған Алланың сәлемі болсын) пайғамбар және басқа барлық пайғамбарлар жіберілді.

Дін екі компоненттен тұрады: сенім және заңдар. Сенім – Аллаға, Оның періштелеріне, Қасиетті кітаптарға, пайғамбарларға, қиямет күніне, өлгеннен кейін қайта тірілу және тағдырға илану. Бұл сенім негіздері ешқашан өзгерген емес және өзгермейді. Шынында да, олай болуы мүмкін емес. Егер Құдай өзі туралы әртүрлі біліммен пайғамбарларды жіберсе, бұл ақылға қонымсыз болар еді және Құдайды тануда қарамақайшылыққа әкеледі. Дәл сол сияқты, Құдай мәңгілік және Оның барлық сипаттары да мәңгілік болғандықтан, Ол туралы, Оның сипаттары туралы білім өзгермейді. Сонымен, барлық пайғамбарлардың діні бір және бір ғана дін исламға шақырған. Сондықтан, қазіргі мұсылмандардың діни сенімі барлық пайғамбарлар мен елшілердің сенім негіздеріне мүлдем қайшы келуі мүмкін емес. Сондықтан кейбір адамдардың «бір-біріне қайшы келсе де барлық діндер дұрыс» және «олардың бәрін Жаратушы осы формада жіберді» деген секілді пікірілер дұрыс  емес.

Заңдарға (яғни, шариғатқа) келетін болсақ, олардың тек кейбіреулері уақыттың өзгеруіне, адамдардың өмір салтына және т.б себептерге байланысты өзеруі мүмкін. Барлық пайғамбарлар заңдарының негізгі қағидалары бірдей болды. Мысалы, кісі өлтіруге, өтірік айтуға, зинақорлыққа, ұрлыққа және басқа да пайдасыз немесе зиянды істерге тыйымдар өзгеріссіз қалды. Бірақ кейбір діни рәсімдер мен заңдылықтары адамзат қоғамының дамуына байланысты өзгерді.

Әрбіржаңа елшіге шариғат уахи арқылы берілді, ол осы кезден бастап бұрынғы елшінің шариғатындағы кейбір заңдардың күшін жойды. Бүкіл әлемге жіберілген және ақырзаманға дейін күшінде болатын соңғы Заң – Құран Кәрімде берілген Заң. Құран, басқа Жазбалардан айырмашылығы, өзгеріссіз қалды, өйткені Тағаланың өзі оны қияметке дейін сақтауға уәде берді.

Пайғамбарымыз Мұхаммед (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) Тауратта, Інжілде және басқа да жазбаларда баяндалған ілімді қайта тірілтті. Демек, исламды қабылдау адамның ата-бабаларының сенімін өзгерту немесе оған опасыздық жасау дегенді білдірмейді. Керісінше, ол өз сенімін бұрмаланудан тазартады және ата-бабаларының – Адам, Нұх, Ибраһим, Мұса, Иса пайғамбарлардың шынайы дініне оралады, өйткені барлық алдыңғы пайғамбарлар (оларға Алланың сәлемі болсын) өз қауымдарына соңғы пайғамбардың (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) келуі туралы айтты және оған еріп, оған көмектесуді өсиет етті. Мысалы, Иса пайғамбар (оған Алланың сәлемі болсын): «Сол уақытта Мәриям ұлы Ғиса: «Әй Израил ұрпақтары! Шын мәнінде мен, сендерге Алланың Елшісімін, алдымдағы Тәуратты растаушы және менен кейін келетін «Ахмед» атты пайғамбарменен сүйіншілеймін» деген еді. Бірақ олар (ол, айтылған) Пайғамбар, оларға ашық дәлелдермен келген кезде: «Бұл ашық жады» деді.

Теолог                                                                          Бағдат Смағұлұлы

Close Menu